Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Wat is CGT?

Cognitieve gedragstherapie, meestal afgekort tot CGT (in het Engels CBT), is een van de best onderzochte vormen van psychotherapie. Het uitgangspunt is dat wat je denkt, wat je voelt en wat je doet met elkaar samenhangen. Verandert er iets in dat samenspel, dan beweegt de rest mee.

CGT is praktisch en werkt in het hier en nu. In plaats van maanden in je verleden te graven, zoeken we uit wat je klachten op dit moment in stand houdt en waar jij daar iets aan kunt veranderen.

Hoe CGT werkt

Veel gedachten schieten zo snel door je hoofd dat je ze nauwelijks opmerkt. Toch bepalen ze hoe je een situatie opvat en hoe je erop reageert. In CGT leer je die automatische gedachten opmerken.

Een voorbeeld. Denk je vlak voor een presentatie "dit gaat me niet lukken", dan word je gespannen, kijk je misschien niemand aan en raffel je je verhaal af. Precies wat je vreesde. We zoeken uit hoe zo'n keten bij jou verloopt, of die gedachte klopt en of je er iets aan hebt, en wat een realistischer kijk zou zijn.

CGT blijft niet bij anders denken. Je gaat ook iets anders doen: situaties opzoeken die je tot nu toe uit de weg bent gegaan, uitproberen wat er gebeurt als je anders reageert, of gewoontes opbouwen waar je op de lange duur iets aan hebt.

Waar CGT bij helpt

• Angstklachten — gegeneraliseerde angst, sociale angst, paniekaanvallen en fobieën
• Somberheid — de cirkel van negatief denken en je terugtrekken doorbreken
• Stress en overbelasting — grip krijgen op wat er van je gevraagd wordt
• Weinig zelfvertrouwen — je zelfkritiek tegen het licht houden
• Perfectionisme — leren werken met een lat die je wel haalt
• Slaapproblemen — CGT bij slapeloosheid werkt goed
• Boosheid — herkennen wat je boosheid aanwakkert en anders reageren

Hoe een sessie eruitziet

We werken samen. Jij kent je eigen patronen het beste, ik breng de methode in. In een sessie:

• bespreken we situaties die een moeilijk gevoel opriepen
• halen we eruit welke gedachten en overtuigingen meespeelden
• kijken we wat die gedachten ondersteunt en wat ertegen pleit
• zoeken we naar een evenwichtiger manier van kijken
• bereiden we een gedragsexperiment voor, of een opbouw in kleine stappen
• spreken we af waarmee je tussendoor oefent

Huiswerk hoort bij CGT. Wat we in de spreekkamer bespreken, moet je in je eigen leven uitproberen, anders blijft het bij een goed idee. Denk aan een gedachtenschema bijhouden, een gedragsexperiment, of in een lastige situatie bewust iets anders doen.

Past CGT bij jou?

CGT bevalt vaak goed als je van structuur houdt en aan de slag wilt. Het werkt het beste wanneer je kunt benoemen waar je last van hebt en bereid bent er tussen de sessies door mee te oefenen.

Ik combineer CGT geregeld met andere methodes. Spelen er patronen van vroeger mee, dan halen we schematherapie erbij. Staat een ingrijpende gebeurtenis op de voorgrond, dan is EMDR meestal een betere start. Wat we doen, bepalen we samen.